Złoci medalisci z Sochaczewa

W dniu 02 .09. 2010 r. członkowie Muzealnej Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. II batalionu 18 pp, z rąk przewodniczącej Rady Miasta Sochaczew Danuty Radzanowskiej, zostali odznaczeni Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej, nadanego przez Radę Ochrony Pamięci, Walk i Męczeństwa.

Wyróżnienie to jest o tyle ważne iż spośród kilkuset Grup Rekonstrukcji Historycznej w Polsce, sochaczewska grupa jest jedyną , która otrzymała takie odznaczenie z rąk ROPWiM.

Członkowie MGRH poprzez swoją działalność od ponad 10 lat prezentują i utrwalają najważniejsze wydarzenia historii najnowszej naszego miasta i powiatu Sochaczewskiego.
Grupa skupiona wokół Sochaczewskiego muzeum, biorąc udział w rekonstrukcjach, wystawach, świętach państwowych, filmach czy eksperymentach historycznych trwale akcentuje bohaterstwo żołnierzy Wojska Polskiego walczących w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. oraz z niemiecko- sowiecką napaścią we wrześniu 1939 r. Odtwarzając historyczne bitwy, staramy się ukazywać jak najwierniej sylwetki żołnierzy polskich walczących w obronie ojczyzny, ich mundur, broń i ekwipunek.

Rekonstrukcja historyczna nie jest jednak jedyną formą działalności naszej grupy. Jej członkowie wzięli pod opiekę cmentarze wojenne pozostałe po obu światowych konfliktach.
Od ponad 10 lat organizują i biorą udział w społecznych akcjach dokumentacyjnych, konserwacyjnych i porządkowych na terenie gmin powiatu sochaczewskiego.
Akcjami tego typu, MGRH II/18 p. p. stara się ukazać potrzebę pielęgnacji miejsc pamięci nierozerwalnie związanych z historią i kulturą polską a także tradycjami z nich wynikającymi. Cmentarze wojenne z 1914-15r. i 1939 r., trwale wrosły w nasz krajobraz historyczny.
Pochowano na nich kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy Polaków, Niemców, Rosjan, Łotyszy, Litwinów, Żydów i in. Jednak wiele z tych obiektów na terenie powiatu sochaczewskiego nie jest należycie zadbanych, brakuje konserwacji i stosownego oznakowania.
Miejsca te, to najlepszy przykład oddania ojczyźnie a zarazem antywojenna przestroga dla dzisiejszego społeczeństwa.

Wychowani wedle patriotycznych wzorców harcerskich, obcujący z historią utrwalaną od blisko 40 lat w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, chcemy kultywować i zadośćuczynić temu czego pragnie umierający za ojczyznę żołnierz- aby ofiara jego życia nie poszła na marne i aby go zapamiętano. Dlatego też czujemy się zobowiązani do wskazywania lokalnym władzom potrzeby utrwalania i kultywowania miejsc pamięci narodowej w sposób właściwy.

Ponieważ tak ważne odznaczenie zobowiązuje do dalszego działania w tym roku członkowie MGRH II /18 p. p postanowili podjąć kolejną inicjatywę.
Naszym celem jest powołanie komitetu d/s budowy pomnika
,,Obrońców Sochaczewa 1939r.”.

Sochaczewska grupa nieprzypadkowo przyjęła za swojego patrona II batalion 18pp.Żołnierze tego oddziału walcząc w Bitwie nad Bzurą 1939 r. bohatersko bronili Sochaczewa w dniach 12-14.09.
W dramatycznym boju o nasze miasto, samotny batalion, wspierany baterią 26 P.A.L pod dowództwem por. Andrzeja Doroszewskiego, poniósł straty sięgające 90% stanu. Wśród poległych znalazł się także dowódcą II batalionu- major Feliks Kozubowski, który zginął kierując odwrotem swoich wykrwawionych żołnierzy.
Major Feliks Kozubowski odpierał ataki niemieckiej piechoty i czołgów na Sochaczew. Drugiego dnia obrony, major F.Kozubowski ze względu na przeważające siły wroga, ciężkie straty osobowe i brak pomocy z zewnątrz wycofał oddział z miasta, lecz w m. Kąty został zawrócony z rozkazu płk T.Parfińskiego i rzucony do ponownej walki o miasto. Krwawy szturm polskich żołnierzy uzyskał powodzenie, w walce wyróżnił się szczególnie sierżant. Skórka, który z pogardą dla śmierci niszczył granatami stanowiska wrogich CKM .

Resztki batalionu ponownie obsadziły miasto. Przerzedzone kompanie, pozbawione amunicji nie mogły jednak długo utrzymać się w zrujnowanym Sochaczewie. Podczas ponownego odwrotu, poprzez zdruzgotaną kładkę na Bzurze w rejonie podzamcza, major F.Kozubowski poniósł śmierć kierując przeprawą.
Spośród żołnierzy batalionu ocalała grupa ok.100, z których część włączyła się w walki o przebicie poprzez puszczę kampinoską do Warszawy. Jednak jeszcze przez kilkanaście godzin bateria 26 pal-u pod dowództwem por. A .Doroszewskiego nie pozwalała Niemcom przekroczyć Bzury.

Major Feliks Kozubowski, wraz ze swoimi żołnierzami spoczął początkowo nad brzegiem Bzury, ostatecznie zaś pochowany został na kwaterze WP cmentarza katolickiego parafii św. Wawrzyńca w Sochaczewie. Na cmentarzu tym po dziś dzień znajduje się jego grób, wydzielony ze zbiorowej mogiły . Dowódca batalionu i jego żołnierze stali się więc Sochaczewianami, imieniem majora nazwano jedną z ulic miasta, na budynku Muzeum Ziemi Sochaczewskiej wmurowano w 2009 r. tablicę pamiątkową poświęconą jemu i żołnierzom II18pp, przy muzeum działa Grupa Rekonstrukcji Historycznej im II batalionu 18 pp.
Jednak najtrwalszym i najwłaściwszym sposobem utrwalenia pamięci majora Kozubowskiego i jego żołnierzy byłaby budowa pomnika w centrum i zarazem najstarszej części miasta.
MGRH II/18 p. p podejmuje dziś inicjatywę powołania komitetu d/s budowy pomnika “Obrońców Sochaczewa 1939 r.”, który upamiętnić ma bohaterstwo samotnego batalionu , jego żołnierzy i dowódcy. Pomnik powinien utrwalić 3 postacie, szczególnie wyróżnione w walkach o miasto:

 Postać majora Feliksa Kozubowskiego
 -por. Andrzeja Doroszewskiego -
 Sierżanta Józefa Skórki.

Liczymy na Państwa poparcie w naszych działaniach, których zwieńczeniem stałoby się otwarcie pomnika,,Obrońców Sochaczewa 1939 r.” z okazji kolejnej rocznicy Bitwy nad Bzurą 1939 r.


Jakub Wojewoda