Samurajowie po raz drugi

Akademia „e-Sochaczew.pl” ogłasza drugą już edycję konkursu poetyckiego pod tytułem „Samurajowie Pióra”. Konkurs, podobnie jak poprzednim razem, jest przeznaczony dla wszystkich. A zatem dla poetów, którym udało się w ten czy inny sposób zaprezentować przed szerszą publicznością, jaki i dla tych, którzy okazjonalnie sięgają po pióro, a nawet dla tych, którzy po prostu mają ochotę spróbować swoich sił w „czymś nowym”.

Regulamin pozostaje niezmieniony!

Aby wziąć udział w konkursie należy nadesłać Akademii e-Sochaczew od 5 do 10 poematów haiku. I tutaj bardzo ważna uwaga: Wasze haiku nie muszą spełniać idealnie kanonicznej formuły 5-7-5. Co więcej, dopuszczamy od dwóch do nawet 4 wersów. Ale już nic ponadto! Ostatecznym terminem nadsyłania prac jest dzień 15 lipca 2005!


Uwaga! Wierszy nie należy opatrywać godłem, ani żadnymi inicjałami, czy pseudonimami. Co więcej, wychodząc z założenia, że dzieła nie powinno się odrywać od jego twórcy, oczekujemy, że zostanie do nich dołączony króciutki życiorys poety, w którym może napisać o sobie to, co tylko on sam uważa za stosowne. Przesłanie prac Akademii e-Sochaczew to pierwszy wymóg. Drugim, jest odczytanie własnych haiku na spotkaniu konkursowym, które odbędzie się 30 lipca w sochaczewskim pubie "Club 77" przy ulicy Warszawskiej 60 B o godzinie 18-tej. Jest to warunek konieczny, gdyż jedynymi jurorami w konkursie będzie publiczność zgromadzona w pubie. Wynika to z prostego faktu, że akademicy także chcą wziąć udział w konkursie, a zasiadając w jury, nie mogliby oceniać samych siebie. Nagrody zostaną przyznane w dwóch kategoriach:
 najlepszy autor poezji hai-kai – Samuraj Pióra 2006,
 najlepsze hai-kai.

A są nimi:
 niezwykle atrakcyjne pozycje książkowe,
 nagroda właściciela pubu "Club 77".

Najciekawsze haiku zostaną opublikowane na portalu i lokalnej prasie!


Czym jest haiku? Odwołajmy się wprzódy do definicji Słownika terminów literackich pod redakcją Janusza Sławińskiego (Warszawa 1996):
hai-kai (jap.) – gatunek japońskiej poezji lirycznej powstały w XVII w. i żywotny do dziś. Utwór zbudowany z nierymowanych strof trzywierszowych, o długości wersów 5, 7 i 5 sylab, zamknięty pointą, o różnorodnej tematyce, zwięzły, pomysłowy i dowcipny. Poeci europejscy naśladowali tę formę zwłaszcza na przełomie XIX i XX w., w nowszej poezji polskiej nawiązywali do niej m.in. S. Grochowiak, R. Krynicki, Cz. Miłosz. Inne nazwy: haiku, hokku.

I jeszcze jednej, z Literatury powszechnej według Jana Tomkowskiego:
Forma haiku wywodzi się z tradycyjnej krótkiej pieśni starojapońskiej, zwanej tanka. W klasycznej postaci składa się z siedemnastu sylab podzielonych na trzy wersy (5-7-5) Haiku prawie zawsze wychodzi od konkretu, budując obraz, którego sens pozostaje ukryty, otwarty na wiele interpretacji. Zasadą jest stłumienie czy raczej wyciszenie poetyckiego „ja” (zgodnie z naczelną ideą sztuki japońskiej wielkie emocje nie są dopuszczane do głosu). Bardzo często istotne, a nawet niezbędne dla zrozumienia utworu, okazują się okoliczności jego powstania (tekstom towarzyszy obszerniejszy nawet od nich komentarz). Haiku uważano początkowo za gatunek błahy, jednak liczne szkoły i style rozwijające się od XVII wieku aż do naszych czasów uczyniły go najpopularniejszą w Japonii formą poetycką. Matsuo Basho, pierwszy wielki mistrz gatunku, złączył haiku z medytacją i ascezą, sam wybrał życie w ubóstwie i samotnej wędrówce, życie poświęcone całkowicie sztuce i dążeniu do wewnętrznej doskonałości.

Tyle słowniki i podręczniki. Czesław Miłosz w książeczce Haiku będącej wyborem wierszy tego gatunku, którego sam dokonał, pisze: "Haiku to nie tylko literatura, mimo pozorów. Haiku nie jest wierszem, nie jest literaturą, jest ot skinięcie, półotwarcie drzwi, wytarcie lustra do czysta, powiada znawca i komentator haiku, R.H. Blyth. Żeby wytłumaczyć, czym jest haiku trzeba byłoby odtworzyć świato-ogląd towarzyszący jego pisaniu. Linia prowadzi od buddyzmu w Indiach do buddyzmu w Chinach i stamtąd do buddyzmu w Japonii. Zbiega się z nią linia wiodąca od chińskiego taoizmu do chińskiego Zen i do japońskiego Zen. Nie każde haiku jest wyrazem medytacji Zen, a nawet zawsze odzywa się jego pochodzenie od igraszki słownej, ale mistrzowie Zen upodobali sobie jego paradoksalną zwięzłość i pokrewieństwa haiku z buddyzmem Zen są silne. Inna jeszcze linia wiodłaby od chińskiego konfucjanizmu i jego wpływów w Japonii. Tak więc w haiku zawarte są niejako wszystkie główne nurty myśli Wschodu o człowieku i świecie, a ta myśl, Indii, Chin, Japonii, ofiarowuje nam inne propozycje niż myśl zachodnia. Haiku są malarskie. To widać. I ta malarskość ma swoje uzasadnienie w ich rodowodzie. W Chinach od niepamiętnych czasów było w zwyczaju łączyć malarstwo i poezję na tych samych zwojach papieru. Albo robił to sam malarz-poeta, albo składały się na to prace dwóch osób".
Jakże wielu wydaje się, że haiku jest czymś łatwo dostępnym poetycko. Wieszcz przestrzega nas przed tym pisząc: "Mówię o tym wszystkim, żeby z góry uprzedzić, że pozory mylą i zdawałoby się, że tak łatwe do naśladowania haiku zawierają w sobie całą filozofię wypracowaną w ciągu stuleci, toteż odsyłają ku czemuś innemu niż same słowa i obrazy, nie nadają się też do ustanawiania jeszcze jednej literackiej mody".
W sposób szczególny chcielibyśmy podkreślić ostatnie słowa Miłosza. Nasz konkurs, mimo swej lekkości i żartobliwości, nie chce być niepoważny. Poezja, a w szczególności poezja hai-kai mówi o świecie, a świat jest rzeczą poważną, nawet wtedy, kiedy się z niego śmiejemy.


Przykłady hai-kai

W tym roku prócz wierszy klasyków gatunku dla dodania odwagi uczestnikom konkursu prezentujemy kilka hai-kai napisanych przez dzieci. Pochodzą one z Poezji dzisiaj (nr 25/26, 2002 r.).


1.
twoja pustelnia?
Na niepozorne kwiaty
cień kasztana

2.
tak moją cytrę dźwigam
ciężko – w kolanach ból

3.
jedni ze śliwą
inni z wiśnią w Yoshino
pory kwitnienia

Basho

4.
w trawach pokrytych rosą
świetlik rzadko jest gościem

Rissai

5.
wszędzie dociera
imię źródła choć góra
straciła kształt

Tokyu

6.
z miedzią na górze
chodnik kamienny – most

7.
mgłą zasnuta dolina
czasem usłyszysz gong

Sora

8.
kropelki rosy
niech schną na lotkach strzały
mam łuk cisowy

Soran

9.
wierzba
i dwie albo trzy krowy
czekając na prom

10.
za towarzysza podróży
wybrałbym pewnie
motyla

Shiki

Hai-kai dzieci

11.
uczta robaków
krowie placki na łące
pizzy nie było

12.
jesienne niebo
pierzaste klucze gęsi
szukają zamka

Michalina Szańkowska (12 lat)

13.
późnym wieczorem
utonęła dziewczyna
puszczanie wianków

Marta Sekuła (13 lat)


Prace konkursowe można nadsyłać do 15 lipca 2006 r. Decyduje data stempla pocztowego!

Pocztą elektroniczną - na adres: akademia@esochaczew.pl,
Lub pocztą tradycyjną - na adres: Stowarzyszenie Upowszechniania Nowych Technologii i rozwoju Społeczności Lokalnych „e-Sochaczew.pl”, skr. pocztowa 31, 96-503 Sochaczew.

Wszelkie dodatkowe informacje mogą Państwa uzyskach pod adresem e-mail: akademia@esochaczew.pl.

W tym roku czekają na Państwa specjalne atrakcje. Gościem honorowym wieczoru będzie 12-letni Nikola Kucharski z Teresina, autor książki "Przygody niegrzecznego Filipka" wydanej przez "Oficynę Wydawniczą Nowy Świat".

Pamiętaj, i Ty możesz zostać "Samurajem Pióra 2006"!!!

Akademia "e-Sochaczew.pl"