Pamięć o Was przetrwa w naszych sercach- wystawa i przekaz dramatycznej historii

Pamięć o Was przetrwa w naszych sercach. Katyń,Charków, Miednoje 1940 r.

Dnia 9 maja 2010 r. w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie, otwarta została nowa wystawa, poświęcona 70 rocznicy zbrodni katyńskiej,
Wystawa pt. „ Pamięć o Was przetrwa w naszych sercach- Katyń, Charków, Miednoje 1940 r.”, traktuje o wydarzeniach z wiosny 1940 r., które rozegrały się na terenach ZSRS.

Podczas otwarcia, w ramach Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego „KATYŃ...ocalić od zapomnienia”, na terenie Muzeum , odbyła się uroczystość posadzenia dębu pamięci, w hołdzie majorowi doktorowi Karolowi Cywińskiemu. Uroczystość wspólnie z Muzeum, organizowało Stowarzyszenie na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie „Nasz Zamek”.

Ceremonię rozpoczął na dziedzińcu dyrektor Muzeum p. Maciej Wojewoda, następnie zaproszeni goście oraz rodzina zamordowanego przeszli na teren muzealnego skansenu. W miejscu przygotowanym pod zasadzenie dębu „Karol”, pełniła wartę asysta honorowa Jednostki Wojskowej nr 2367 w Bielicach oraz Muzealna Grupa Rekonstrukcji Historycznej II batalionu 18 Pułku Piechoty.
Po krótkim wstępie, Alan Pszonczenko - prawnuk mjr Karola Cywińskiego, odczytał życiorys zamordowanego oficera. W tekście życiorysu, znalazły się też autentyczne fragmenty listów majora , które pisał do rodziny w listopadzie 1939 r., przebywając w obozie specjalnym NKWD w Starobielsku.

Zasadzenia „żywego pomnika” dokonał Alan Pszonczenko wraz z dziadkiem Ignacym Pruskim. Była to chwila niezwykle wzruszająca dla całej rodziny i wszystkich zgromadzonych.

Drugim punktem rocznicowej celebry był wykład historyczny, na który zgromadzeni udali się do budynku Muzeum. Wykład pt. „Anatomia zbrodni katyńskiej w najnowszych źródłach” , został opatrzony prezentacją multimedialną. Jej zawartość w większej części zawierał mało znany materiał fotograficzny z prac niemieckiej komisji ekshumacyjnej w Katyniu z 1943 r. Podczas wykładu zaprezentowano także broń , której kaci NKWD używali do mordowania polskich oficerów- pistolet Walther P-38.


Ostatnim akcentem wykładu był reportaż Karola Pruskiego, fotografika, wnuka mjr Karola Cywińskiego. Karol Pruski brał udział i dokumentował ostatnią drogę pary prezydenckiej, tragicznie zmarłej w katastrofie pod Smoleńskiem 10.04.2010 r.

Po wystąpieniach zgromadzeni goście udali się w celu oficjalnego otwarcia muzealnej wystawy katyńskiej. Wystawę otwierali symbolicznie członkowie rodziny majora Karola Cywińskiego.

Wystawa zaaranżowana została na terenie dwóch pomieszczeń piwnicznych Muzeum. Zwiedzający, przebywając w tym specyficznym klimacie, ma uzmysłowić sobie ostatni akt modus operandi zbrodni katyńskiej.
Koncepcja wystawy skoncentrowana jest na możliwie wiernym odtworzeniu ostatnich chwil polskich oficerów, kolejno wprowadzanych i mordowanych w piwnicy willi nad Dnieprem, czy podziemiach więzień NKWD w Charkowie i Twerze.


Istotny element ekspozycji tworzą plansze i plakaty- specyficzny zestaw obrazów i symboli, trwale wpisujących się w tło dramatycznej historii, rozegranej w okresie od 17 września 1939 r. do maja 1940 r.
Kluczową część stanowią dioramy w skali 1:1, składające się z wypożyczonych eksponatów oraz zbiorów własnych Muzeum. Zgromadzona kolekcja umożliwia obserwację sylwetek żołnierzy polskich i sowieckich a także broni , elementów umundurowania i wyposażenia używanych przez WP i NKWD . Dioramy wykorzystując możliwie najwierniej dostępne detale, obrazują sceny z przesłuchania i rozstrzelania polskich oficerów. Do wystawy sporządzono także specjalną ścieżkę dźwiękową, która symbolizować ma atmosferę i drogę jeńców do miejsca ich ostatecznego przeznaczenia.


Wszystkie działania, wchodzące tego dnia w skład uroczystości, wpisały się w jubileuszowe obchody 70- lecia zbrodni katyńskiej.

Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą , pragnie serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji uroczystości i wystawy. Przedsięwzięcie nie mogłoby zostać zrealizowane gdyby nie pomoc następujących instytucji, stowarzyszeń , osób prywatnych i firm:

- Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie
- Krzysztof Zawidzki - Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „ AA7 ”
- Stowarzyszenie na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie „Nasz Zamek”
- Kampinoski Park Narodowy
- MGRH II/18 pp
- Jednostka Wojskowa nr 2367 w Bielicach
- Firma „Montobud”
- Sieć „Top Market”
- Galeria „Miś”
- Galeria Staroci – Jerzy Stajszczak



Pragniemy podziękować wszystkim gościom oraz zgromadzonym, za przebycie, było to wyjątkowe święto dla nas wszystkich.

Jednocześnie zapraszamy wszystkich chętnych do zwiedzania wystawy. Ekspozycje „Pamięć o Was przetrwa w naszych sercach - Katyń, Charków, Miednoje 1940 r.” będzie można zwiedzać do 3 czerwca br.


tekst Jakub Wojewoda

zdjęcia Karol Pruski