Konsultacje architektoniczne za nami

30 listopada w godzinach 15.30 – 19.00 w Hotelu Chopin odbyło się spotkanie finalizujące tegoroczny projekt Stowarzyszenia na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie “Nasz Zamek” pod nazwą: “W harmonii z historią budujemy przyszłość - Konsultacje architektoniczne z mieszkańcami centrum Sochaczewa”. Przybyło prawie 50 osób z Władzami Miasta i Powiatu, przedstawicielem Parlamentu, urzędnikami, środowiskiem szkolnym, naukowym i kulturalnym, reprezentantami sochaczewskich organizacji pozarządowych oraz mieszkańcami ulicy Warszawskiej na czele. Zadanie współorganizowane było z Urzędem Miasta, w ramach dofinansowania pochodzącego z miejskiego konkursu ofert dla trzeciego sektora. Jego istota sprowadzała się do zainspirowania władz miasta oraz prywatnych właścicieli kamienic do poprawienia walorów architektonicznych oraz próby uspójnienia zabudowy w rejonie ulicy Warszawskiej, na odcinku od skrzyżowania z ulicą Żeromskiego/1 Maja do skrzyżowania z ulicą Kardynała Wyszyńskiego. Ważnym elementem tego zadania była również bardzo aktualna, poruszana przez nas od lat, kwestia konieczności odtworzenia południowej pierzei Placu Kościuszki.

Szczegóły projektu zostały uzgodnione z burmistrzem Piotrem Osieckim na początku bieżącego roku. Po uzyskaniu przez naszą organizację dofinansowania, w ramach realizacji zadania wykonane zostało szereg zintegrowanych działań. Burmistrz Piotr Osiecki wespół z dr Cezarym Głuszkiem przy V edycji Konkursu Studentów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, postanowili narzucić młodym adeptom właśnie tematykę związaną z modernizacją elewacji budynków przy ulicy Warszawskiej (od skrzyżowania z ulicami 1 Maja/Żeromskiego do skrzyżowania z ulicami Traugutta/Staszica). Przygotowane projekty posłużą, jako materiał poglądowy służący do obrania kierunku, w jakim mają pójść ewentualne przyszłe prace planistyczne w tym rejonie. Oprócz tego 29 lipca bieżącego roku w Urzędzie Miasta odbyło się pierwsze spotkanie w sprawie konkursu i konsultacji architektonicznych z właścicielami kamienic z ul. Warszawskiej. Dodatkowo na podstawie widoków archiwalnych Stowarzyszenie „Nasz Zamek” wykonało wizualizacje południowej pierzei Rynku z 1939 r. (autor: Łukasz Wojtczak).

Prowadzona przez Tomasza Karolaka (pracownika sochaczewskiego Muzeum, a także członka Stowarzyszenia „Nasz Zamek” oraz Stowarzyszenia Nad Bzurą), podsumowująca projekt konferencja, dzieliła się na dwie tematyczne części. Pierwsza z nich odnosiła się do zabudowy historycznego centrum Sochaczewa w rejonie ulicy Warszawskiej. Jej niespójny stan aktualny oraz kierunki i możliwości przemian, omówił piszący te słowa Łukasz Popowski - prezes „Naszego Zamku”. Na wybranych lokalnych przykładach wskazane tu zostały najbardziej fortunne modernizacje starszych, a także wznoszonych od podstaw kamienic w centrum miasta oraz zaprezentowane sposoby motywacji właścicieli do podjęcia odpowiednich działań w tym względzie. Zamurowanie wnękowych balkonów w budynkach z lat 70 – tych i 80 – tych XX w., w kierunku nawiązania do architektury XX – sto lecia międzywojennego (model optymalny prezentuje budynek p. Kwiatkowskiego z ul. Warszawskiej – patrz zdjęcia pod tekstem), ukazały w jakim kierunku powinny iść modernizacje elewacji obiektów w centrum Sochaczewa. W wystąpieniu wskazano również metody zachęty, jakie Urząd Miasta mógłby zastosować wobec właścicieli budynków, w celu podjęcia modernizacji elewacji w zasugerowanym kierunku. Wymienić tu można:

- ulgi w podatku od nieruchomości,

- konsultacje architektoniczne na linii Urząd Miasta – właściciele budynków w centrum Sochaczewa, w celu budowy zaufania – wykorzystanie przy tym działaniu branżowych NGO – sów,

- stworzenie przez Urząd Miasta dokumentów planistycznych, bądź propozycji rozwiązań architektonicznych dla wybranych obszarów centrum Sochaczewa (propozycje jak efektownie i efektywnie przebudowywać/budować - w zgodzie ze spójną wizją dla centrum miasta),

- koordynacja procesu i pomoc konsultingowa przy pozyskiwaniu środków zewnętrznych przez Urząd, dla obiektów będących w Rejestrze Zabytków albo w Gminnej Ewidencji Zabytków, zachęta i pomoc formalno – prawna Urzędu Miasta przy wpisach niektórych obiektów do Rejestru Zabytków, bądź do Gminnej Ewidencji Zabytków.

Opisując działania Władz Miasta zmierzające w kierunku poprawy ładu przestrzennego centrum Sochaczewa, do niniejszej problematyki odniósł się Naczelnik Wydziału Architektury Urzędu Miasta Tadeusz Krysiak, a następnie pracownik naukowy Politechniki Warszawskiej dr Cezary Głuszek, który omówił również założenia do V edycji Konkursu Studentów Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Następnie odbyła się dyskusja z mieszkańcami, w której do zagadnienia roli Urzędu Miasta przy modernizacji prywatnych budynków, odniósł się burmistrz Piotr Osiecki. Zapewnił, że po ogłoszeniu wyników przyszłorocznego V konkursu studenckiego Urząd przygotuje ofertę motywacyjną dla właścicieli budynków historycznego centrum Sochaczewa.

W części drugiej prezes „Naszego Zamku” zreferował problematykę dotyczącą odtworzenia południowej pierzei Placu Kościuszki. Zaprezentowane zostały przygotowane przez członków Stowarzyszenia „Nasz Zamek” jej wizualizacje w dwóch wersjach. Pierwsza stanowi, dokonaną na podstawie analizy fotografii archiwalnych (udostępnionych dzięki uprzejmości Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, Andrzeja Kornackiego oraz Andrzeja Janiszewskiego), rekonstrukcję wyglądu zabudowy w tej części Rynku z 1939 r. (patrz zdjęcia pod tekstem). Druga grupa to propozycja architektoniczna naszego Stowarzyszenia, związana z dzisiejszymi planami i możliwościami odbudowy tej części Placu Kościuszki (patrz zdjęcia pod tekstem). Wizualizacje te zgodne są z podejściem prezentowanym już wcześniej przez niektórych studentów architektury Politechniki Warszawskiej tzn. – operują formami, które nie stanowią wiernej rekonstrukcji zabudowy przedwojennej (ta dziś z kilku względów nie jest w całości możliwa), tylko stanowią będące pod jej silnym wpływem ich uproszczenie.

Po wystąpieniu, podczas kolejnej dyskusji, głos w referowanym temacie ponownie zabrał burmistrz Piotr Osiecki. Następnie różnorodną problematykę związaną z rekonstrukcją tej części Rynku poruszali m.in. poseł na sejm Rzeczpospolitej Maciej Małecki, były burmistrz, a obecnie radny powiatowy Jerzy Żelichowski, historyk Bogusław Kwiatkowski, reprezentanci mieszkańców centrum Sochaczewa w osobach Marka Stępowskiego oraz Lucjana Niemiry, a także Jerzy Szostak z Expressu Sochaczewskiego. Wszyscy dyskutanci jednogłośnie poparli pomysł na odbudowę tej części Rynku, podkreślając jednocześnie konieczność kontynuacji zabudowy również przy ulicy Traugutta, aż do ulicy Podzamcze, czego zwolennikami jesteśmy również my.

Niezmiernie cieszy nas taka właśnie postawa prezentowana zarówno przez byłe jak i aktualne Władze Miasta oraz różne obecne na spotkaniu środowiska. Potwierdza to zasadność podejmowanych przez naszą organizację od czasu przebudowy Placu Kościuszki statutowych działań na rzecz rekonstrukcji przedwojennej zabudowy w tej części naszego grodu. Wzmacnia również stawianą przez „Nasz Zamek” od wielu lat tezę, sugerującą, że działanie to stanowi nadrzędny – najważniejszy element, związany z poprawą estetyki całego centrum Sochaczewa.

Mimo iż zadanie zakończyło się organizacyjnym sukcesem, nie będzie niosło ze sobą satysfakcji, gdy w jego efekcie nie osiągnięte zostaną postulowane efekty. Wyrażamy zatem nadzieję, że przyczyni się ono przynajmniej w niewielkim stopniu do: wzbudzenia dyskusji społecznej o lokalnej architekturze, koordynacji przez Urząd Miasta procesu modernizacji budynków w centrum Sochaczewa oraz do przyjęcia właściwych form architektonicznych przy rekonstrukcji południowej pierzei Rynku, czego sobie i Państwu życzymy!

Łukasz Popowski

Materiały konferencyjne w załaczniku pod tekstem.

Zadanie dofinansowane w otwartym konkursie ofert dotyczącym realizacji zadań publicznych Miasta Sochaczewa z zakresu “Programu współpracy Miasta Sochaczewa z organizacjami pozarządowymi”.

Podziękowania:
- burmistrz Piotr Osiecki oraz Urząd Miasta w Sochaczewie,
- dr Cezary Głuszek,
- Tadeusz Krysiak,
- Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą – wykorzystanie zdjęć archiwalnych,
- Andrzej Kornacki – wykorzystanie zdjęć archiwalnych,
- Andrzej Janiszewski – wykorzystanie zdjęć archiwalnych.

Foto: Małgorzata Kazur
Wizualizacje: Łukasz Wojtczak


Linki:
W kierunku poprawy architektury centrum Sochaczewa
Architektoniczne konkursy studenckie 2010/2011
Studencki konkurs na zagospodarowanie otoczenia Placu Kościuszki rozstrzygnięty
Nasz Zamek a konkurs na wizję odbudowy