Dr Med. Karol Marian Cywiński - Kapitan Wojska Polskiego

Dr Karol Cywiński, syn Juliana, urodził się we wsi Płomiany, powiat Lipno na ziemi Płockiej. W Płocku ukończył gimnazjum i już jako uczeń, a później student należał do POW. Brał udział w rozbrajaniu Niemców w 1918 roku, następnie studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Edukację przerwał w 1920 roku, kiedy wziął czynny udział w wojnie z bolszewikami. Za to został wyróżniony Medalem Niepodległości.Po wojnie polsko-bolszewickiej wznowił studia, pozostając już w wojsku w Centrum Wyszkolenia Sanitarnego.

Dyplom doktora wszelkich nauk lekarskich z UW otrzymał 24 stycznia 1925 roku. Po ukończeniu studiów został przeniesiony do służby wojskowej w 56 Pułku Piechoty w Krotoszynie, a następnie do 25 Pułku Artylerii Lekkiej w Kaliszu, gdzie przebywał w czynnej służbie do 1937 roku. Służąc w Wojsku pracował równocześnie w Ubezpieczalni Społecznej w Kaliszu oraz prowadził gabinet lekarski, jako specjalista chorób wewnętrznych.

W 1938 roku ukończył kurs u „ojca” raczkującej wówczas polskiej kardiologii - prof. Mściwoja Semerau – Siemienowskiego (1885-1953). Dr Cywiński po ukończeniu kursu sprowadził do Polski i stał się pierwszym w Kaliszu posiadaczem EKG, lekarzem prowadzącym badania elektrokardiograficzne.

Po przejściu ze służby wojskowej do działalności zawodowej poza ZUS podjął pracę w PKP. W 1935 roku chcąc na stałe przenieść się do Sochaczewa wraz z Żoną Aleksandrą i córką Dobromirą, wybudował dom przy ulicy Stanisława Staszica 49. Córka idąc w ślady ojca, została w przyszłości pediatrą w Sochaczewie, poświęcając miastu i okolicy cały swój dorobek zawodowy. Jako oficer rezerwy zmobilizowany ponownie do służby wojskowej, od 1 września 1939 roku ewakuował się na wschód organizując i działając przy polowych szpitalach wojskowych w Równym i Rawie Ruskiej. Stąd trafił do Szpitala Wojskowego we Lwowie, gdzie w obliczu nadchodzącej Armii Czerwonej nie skorzystał z możliwości ucieczki, pozostając wiernym swym ideałom, nie opuścił podwładnych oraz podopiecznych i został wzięty do niewoli sowieckiej. Nie wiadomo, jakie były jego losy po wzięciu do niewoli. Ostatecznie ustalono, że trafił do obozu specjalnego NKWD w Starobielsku.

Rodzina otrzymała 2 kartki pocztowe ze Starobielska pisane jego ręką oraz jedną depeszę z marca 1940 roku…Pisał w nich między innymi :

„Drodzy Moi Stryjkowie!
Wskutek nieprzewidzianych okoliczności jestem z dala od Was i Mych Najbliższych. Troska o ich życie i zdrowie oraz warunki materialne jest obecnie dla mnie największą udręką, szczególnie że nie wiem gdzie się znajdują, jak przetrzymały bombardowanie Warszawy itd. Bądź przeto dobrą Ciociu, natychmiast dowiedzieć, gdzie te Moje Kobiety się znajdują i przesłać im wiadomość o mnie wraz z tą kartką.

Niech piszą do mnie jak najczęściej: zwięźle i bez myśli ubocznych. Ja jestem zupełnie zdrów i jest mi zupełnie dobrze. Pracuję w szpitaliku, co na psychikę dobrze wpływa. Bardzo się interesuję co słychać w Kaliszu z naszym mieszkaniem w Sochaczewie i w ogóle o naszych bliskich. Jak od Oleńki, jak i od Was Ciociu. Co u najbliższych, gdzie Oleńkę ostatnio zostawiłem. Całuję Was wszystkich serdecznie.

Karol 28.11.1939”

Decyzją Politbiura ZSRR w składzie: Józef Stalin, Kliment Woroszyłow, Wiaczesław Mołotow, Anastas Mikojan, Łazar Kaganowicz, Michaił Kalinin, Ławrientij Beria, wraz z 22.000 jeńców wojennych - obywateli polskich, został bezprawnie skazany na karę śmierci. Kpt. Karol Cywiński został zamordowany przez NKWD zbrodniczym strzałem w tył głowy w kwietniu 1940 roku w Charkowie (tzw. Katyńska Lista Ukraińska). Dr Med. Karol Marian Cywiński. Kapitan WP, został awansowany pośmiertnie do stopnia majora przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2007 /Lista poz. 980/.

9 maja o godzinie 14.00 w ramach Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego „KATYŃ...ocalić od zapomnienia”, na terenie Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą odbędzie się uroczystość posadzenia dębu pamięci, mająca na celu upamiętnić postać majora Karola Cywińskiego. Wydarzenie połączone z otwarciem w Muzeum wystawy katyńskiej pt.„Pamięć o Was przetrwa w naszych sercach - Katyń, Charków, Miednoje 1940 r.” wpisuje się w jubileuszowe obchody 70-cio lecia mordu katyńskiego. Uroczystość organizowana jest przez Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, Stowarzyszenie na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie „Nasz Zamek” oraz rodzinę zamordowanego. Serdecznie zapraszamy!

Alan Pszonczenko