„Baszta tatarska” w rejestrze zabytków!

Stowarzyszenie „Nasz Zamek” pragnie z radością poinformować, że decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego ruinę grobowca muzułmańskiego mułły z połowy XIX w., czyli popularną „basztę tatarską” wznoszącą się na terenie rekreacyjnym Zespołu Szkół Ogólnokształcących im Fryderyka Chopina. Tym samym zostały uwieńczone sukcesem działania naszej organizacji, które zapoczątkowaliśmy jeszcze w 2008 r.

Zapewniamy, że nie spoczniemy na laurach. Zakończenie opisywanej procedury traktujemy jako zaledwie przystanek na drodze ku pełnej rekonstrukcji obiektu. Jest to wszakże jeden ze strategicznych celów Stowarzyszenia. By „kuć żelazo, póki gorące”, w najbliższym czasie planujemy spotkanie w tej sprawie z władzami Starostwa Powiatowego w Sochaczewie, prawnego właściciela działki, w obrębie której stoi zabytek. Warto się spieszyć, gdyż jak stwierdzają służby konserwatorskie w decyzji o wpisie „baszty” do rejestru, „stan zachowania we wszystkich elementach grobowca jest zły, wręcz katastrofalny, kwalifikujący zabytek do natychmiastowego remontu kapitalnego”. Formalny wpis do rejestru otwiera realne możliwości pozyskania środków zewnętrznych na jego odbudowę. Biorąc „za dobrą monetę” ostatnie wieści ws. środków przyznanych Urzędowi Miejskiemu w Sochaczewie na wzmocnienie Góry Zamkowej i konserwację ruin sochaczewskiego zamku, jesteśmy optymistami, jeśli chodzi o finansowanie rekonstrukcji „baszty”. Koszt tego zadania jest przecież stosunkowo niewielki, sam zaś grobowiec to obiekt unikalny na skalę Polski.

O dalszych postępach w tej kwestii będziemy na bieżąco informować.


Kalendarium dotychczasowych działań Stowarzyszenia „Nasz Zamek” ws. grobowca mułły i cmentarza muzułmańskiego w Sochaczewie:

● 29. 04. 2008 r. – oficjalny początek działań – założenia programowe projektu Odbudujmy „basztę”! opublikowane na łamach „Ziemi Sochaczewskiej”;

● 24. 06. 2008 r. – nawiązanie oficjalnej współpracy z Mahmudem Tahą Żukiem – Naczelnym Imamem Stowarzyszenia Jedności Muzułmańskiej;

● 25. 03. 2009 r. – pierwsze oficjalne spotkanie członków Stowarzyszenia ze Starostą Sochaczewskim Tadeuszem Korysiem ws. wpisu grobowca do rejestru zabytków;

● 17. 08. 2009 r. – wniosek Stowarzyszenia o wpis grobowca wraz z cmentarzem muzułmańskim do rejestru zabytków złożony w Delegaturze w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie;

● 10. 2009 r. – wszczęcie z urzędu procedury wpisu „baszty” i cmentarza do rejestru zabytków przez Delegaturę w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie;

● początek 2010 r. – prace rozbiórkowe zlokalizowanego przy grobowcu nieczynnego betonowego basenu przeprowadzone z inicjatywy właścicieli terenu, w wyniku których ujawniono szczątki ludzkie ze zniszczonych pochówków dawnego cmentarza muzułmańskiego;

● 04. 05. 2010 r. – wizja konserwatorska na cmentarzu muzułmańskim przedstawicieli Delegatury w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie, w której uczestniczyli również członkowie Stowarzyszenia;

● 19. 05. 2010 r. – wszczęcie procedury wpisu „baszty” wraz z cmentarzem do rejestru zabytków przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie;

● 10. 06. 2010 r. – komisja konserwatorska zwołana przez Delegaturę w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie w celu dokonania oględzin terenu cmentarza wraz grobowcem mułły, w której wzięli udział przedstawiciele służb konserwatorskich, Starostwa Powiatowego, Urzędu Miejskiego, Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Fryderyka Chopina, Stowarzyszenia „Nasz Zamek” i Stowarzyszenia Jedności Muzułmańskiej; ustalono konieczność przeprowadzenia badań archeologiczno-antropologicznych dla weryfikacji zasięgu i rozplanowania cmentarza muzułmańskiego;

● 09. 07. 2010 r. – spotkanie robocze zorganizowane z inicjatywy Wicestarosty Powiatowego Piotra Osieckiego z udziałem przedstawicieli Starostwa Powiatowego, Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Fryderyka Chopina i Stowarzyszenia „Nasz Zamek”; wypracowano wspólne stanowisko, parafując wstępne porozumienie ws. docelowego zasięgu terenu objętego wpisem do rejestru zabytków, programu prac ekshumacyjnych na obszarze poza przedmiotowym wpisem oraz koncepcji rewitalizacji nekropolii i pełnej rekonstrukcji „baszty” w zgodzie z zaleceniami służb konserwatorskich;

● 19. 01. 2011 r. – spotkanie członków Stowarzyszenia ze Starostą Sochaczewskim Tadeuszem Korysiem ws. trwającej procedury wpisu grobowca wraz z cmentarzem do rejestru zabytków i rozpoznawczych badań archeologicznych zaleconych przez służby konserwatorskie;

● 06. 12. 2011 r. – rozpoznawcze nieinwazyjne badania archeologiczne terenu dawnego cmentarza muzułmańskiego przeprowadzone z inicjatywy Delegatury w Płocku Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie, których wyniki posłużyły do określenia zasięgu wpisu do rejestru zabytków;

● 24. 04. 2012 r. – spotkanie w Starostwie Powiatowym ws. przyszłych działań rewitalizacyjnych związanych z „basztą” i jej rejonem, w którym oprócz członków Stowarzyszenia wzięli udział Wicestarosta Sochaczewski Janusz Ciura, Wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Jolanta Popiołek, Dyrektor Wydziału Rozwoju, Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Stefan Grefkowicz i Dyrektor Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Paweł Masłowski;

Tomasz Karolak